ಮುಂಬೈ–ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್: ಟಿಬಿಎಂ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಆರಂಭ, ಸಮುದ್ರದಡಿ 7 ಕಿಮೀ ಟನಲ್ ವಿಶೇಷತೆ. ಮುಂಬೈ–ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್ ಯೋಜನೆ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ದೇಶದ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ತರಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು, ಟನಲ್ ಬೋರಿಂಗ್ ಮಷೀನ್ (TBM) ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಈ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NHSRCL) ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಾಂದ್ರಾ ಕುರ್ಲಾ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ (BKC) ಮತ್ತು ಸಾವಳಿ (ಘಾನ್ಸೋಲಿ ಸಮೀಪ) ನಡುವೆ 16 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಟಿಬಿಎಂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಭಾಗವು ಒಟ್ಟು 21 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಟನಲ್ ಯೋಜನೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
21 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗ – ವಿಶೇಷತೆಗಳು
ಈ ಟನಲ್ BKC ರಿಂದ ಶಿಲ್ಫಾಟಾ ತನಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 21 ಕಿಮೀ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 5 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಭಾಗವನ್ನು ನ್ಯೂ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಟನಲಿಂಗ್ ಮೆಥಡ್ (NATM) ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ 16 ಕಿಮೀ ಭಾಗವನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸುರಂಗವು ಒಂದು ಸಿಂಗಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಟನಲ್ ಆಗಿದ್ದು, 13.1 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನೆಲದ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ 25 ರಿಂದ 57 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪಾರ್ಸಿಕ್ ಹಿಲ್ ಕೆಳಗೆ 114 ಮೀಟರ್ ಆಳದವರೆಗೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಮೊದಲ 7 ಕಿಮೀ ಸಮುದ್ರದಡಿ ಟನಲ್
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಥಾಣೆ ಕ್ರೀಕ್ ಕೆಳಗೆ 7 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಸಮುದ್ರದಡಿ ಟನಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ. ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರದಡಿ ಸುರಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ಟನಲ್ ನಿರ್ಮಾಣವು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದದ್ದು. ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ, ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ವಭಾವ, ಭೂಗರ್ಭದ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂತಾದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಟಿಬಿಎಂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಟಿಬಿಎಂ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ
ಟಿಬಿಎಂ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಕ್ರೋಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಶೀಲ್ಡ್ನ ಒಂದು ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ (170 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ತೂಕ) ಅನ್ನು ನೆಲದ ಕೆಳಗೆ 56 ಮೀಟರ್ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 20 ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಈ ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ ಸುಮಾರು 8.66 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು 7 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಸುರಂಗ ತೋಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳು
ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಎರಡು ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:
- TBM-1 ತೂಕ: 3,080 ಟನ್
- TBM-2 ತೂಕ: 3,184 ಟನ್
ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಟನಲಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು Mix Shield ಅಥವಾ Slurry ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕಠಿಣ ಭೂಗರ್ಭ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರವು 95.32 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
-
ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರವು 95.32 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಕಟ್ಟರ್ ವೀಲ್
ಮುಖ್ಯ ಬೆರಿಂಗ್
ಜಾ ಕ್ರಷರ್
ಎರೆಕ್ಟರ್
ಮುಖ್ಯ ಶೀಲ್ಡ್
ಟೇಲ್ ಶೀಲ್ಡ್
ನಾಲ್ಕು ವಿಶೇಷ ಗ್ಯಾಂಟ್ರಿಗಳು
ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಗರಿಷ್ಠ 4 RPM ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ 49 ಮಿಮೀ ಗರಿಷ್ಠ ತೋಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಶಾಫ್ಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಟನಲ್ ಮಾರ್ಗ
ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಲು ಮೂರು ಶಾಫ್ಟ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ:
- BKC ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ರೀವಲ್ ಶಾಫ್ಟ್
- ವಿಕ್ರೋಲಿ ನಲ್ಲಿ ಶಾಫ್ಟ್
- ಸಾವಳಿ (ಘಾನ್ಸೋಲಿ ಸಮೀಪ) ನಲ್ಲಿ ಶಾಫ್ಟ್
ಟನಲ್ ಬೋರಿಂಗ್ ಮಷೀನ್ಗಳು (TBM) ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಭಾರವಾದ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೆಲದೊಳಗೆ ಇಳಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಳವಾದ ಲಂಬ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು “ಶಾಫ್ಟ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಂಬೈ–ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ, ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನೆಲದೊಳಗೆ ಇಳಿಸಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಫ್ಟ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ:
1. BKC (ಬಾಂದ್ರಾ ಕುರ್ಲಾ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್) – ರಿಟ್ರೀವಲ್ ಶಾಫ್ಟ್
ಈ ಶಾಫ್ಟ್ನ್ನು “ರಿಟ್ರೀವಲ್ ಶಾಫ್ಟ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳು ಟನಲ್ ತೋಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಇದು ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ
- ಟನಲ್ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ
- ಈ ಶಾಫ್ಟ್ ಬಹಳ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ
- ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ
2. ವಿಕ್ರೋಲಿ – ಮಧ್ಯ ಶಾಫ್ಟ್
ವಿಕ್ರೋಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಶಾಫ್ಟ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೆಲದೊಳಗೆ ಇಳಿಸಿ, ಟನಲ್ ತೋಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಇಲ್ಲಿ ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲಾಂಚಿಂಗ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ
- ಸುಮಾರು 50–60 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶಾಫ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
- TBM-1 ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ BKC ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ
- ಇದು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ
3. ಸಾವಳಿ (ಘಾನ್ಸೋಲಿ ಸಮೀಪ) – ಲಾಂಚಿಂಗ್ ಶಾಫ್ಟ್
ಸಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಫ್ಟ್ ಕೂಡ ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಲಾಂಚ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- TBM-2 ಈ ಶಾಫ್ಟ್ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ವಿಕ್ರೋಲಿ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ
- ಇದು ಟನಲ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ
- ಇಲ್ಲಿ ಸಹ ಯಂತ್ರಗಳ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ
- ಈ ಶಾಫ್ಟ್ ಸಮುದ್ರದಡಿ ಭಾಗದ ಟನಲ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ
ಶಾಫ್ಟ್ಗಳ ಮಹತ್ವ ಏನು?
ಈ ಮೂರು ಶಾಫ್ಟ್ಗಳು ಟನಲ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ:
- ಟಿಬಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನೆಲದೊಳಗೆ ಇಳಿಸಲು
- ಯಂತ್ರಗಳ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು
- ಟನಲ್ ತೋಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು
- ಕೆಲಸದ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು (two-direction tunnelling)
- ಟನಲ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು
ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸವಾಲುಗಳು
ಶಾಫ್ಟ್ ನಿರ್ಮಾಣವು ಸಹ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:
- ಭೂಗರ್ಭದ ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ವಭಾವ (soft soil / hard rock)
- ನೀರಿನ ಸೋರಿಕೆ (water seepage)
- ಸಮುದ್ರದಡಿ ಒತ್ತಡ
- ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಶಾಫ್ಟ್ ನಿರ್ಮಾಣವು ಟನಲ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಸವಾಲಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್ಗಳಂತಹ ಮೆಗಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಭೂಗರ್ಭದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳು ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
1. ಭೂಗರ್ಭದ ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ವಭಾವ
ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಪದರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರೋದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೆಡೆ ಮೃದುವಾದ ಮಣ್ಣು (Soft Soil) ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಲ್ಲು (Hard Rock) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
- Soft Soil ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:
- ಮಣ್ಣು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ
- ಶಾಫ್ಟ್ ಗೋಡೆಗಳು ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ ಅಪಾಯ
- ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಪೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಂ (retaining walls) ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ
- Hard Rock ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:
- ತೋಡುವ ಕಾರ್ಯ ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ
- ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ
ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
2. ನೀರಿನ ಸೋರಿಕೆ
ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (Groundwater level) ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ಶಾಫ್ಟ್ ಒಳಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.
- ಶಾಫ್ಟ್ ಒಳಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು
- ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಜಾರುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
- ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು
ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು:
- ಡಿವಾಟರಿಂಗ್ (Dewatering) ಪಂಪ್ಗಳ ಬಳಕೆ
- ವಾಟರ್ಪ್ರೂಫ್ ಲೈನಿಂಗ್
- ಕೆಮಿಕಲ್ ಗ್ರೌಟಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು
3. ಸಮುದ್ರದಡಿ ಒತ್ತಡ
ಥಾಣೆ ಕ್ರೀಕ್ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಸಮುದ್ರದಡಿ ಒತ್ತಡ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.
- ನೀರಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಶಾಫ್ಟ್ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಒತ್ತಡ ಬರುತ್ತದೆ
- ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು
- ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಳನುಗ್ಗುವ ಅಪಾಯ
ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು:
- ಹೈ-ಸ್ಟ್ರೆಂಗ್ತ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬಳಕೆ
- ಪ್ರೆಶರ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಂ
- ಸ್ಲರಿ / ಮಿಕ್ಸ್ ಶೀಲ್ಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
4. ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಈ ರೀತಿಯ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
- ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ (Low Oxygen Levels) ಉಂಟಾಗಬಹುದು
- ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳು (Toxic Gases) ಇರಬಹುದು
- ಅಗ್ನಿ ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟದ ಅಪಾಯ
ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು:
- ವೆಂಟಿಲೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಂ (ಗಾಳಿ ಹರಿವು)
- ಗ್ಯಾಸ್ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ಗಳು
- ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಎಕ್ಸಿಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ತರಬೇತಿ
5. ಆಳ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು
ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಶಾಫ್ಟ್ಗಳು 50–60 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿವೆ, ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 100 ಮೀಟರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು.
- ಆಳ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಒತ್ತಡವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
- ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಕಷ್ಟಕರ
- ಕೆಲಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
6. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಸವಾಲುಗಳು
ಮುಂಬೈಂತಹ ದೊಡ್ಡ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶಾಫ್ಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಷ್ಟ.
- ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಕಂಪನ (vibration) ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು
- ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಜನಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು
- ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಗತ್ಯ
ಶಾಫ್ಟ್ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಗುಂಡಿ ತೋಡುವ ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಯೋಜನೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ. ಭೂಗರ್ಭದ ಮಣ್ಣು, ನೀರು, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿಯ ಮೆಗಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಶಾಫ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
BKC, ವಿಕ್ರೋಲಿ ಮತ್ತು ಸಾವಳಿ ಶಾಫ್ಟ್ಗಳು ಟಿಬಿಎಂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೃದಯದಂತಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಟನಲ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
TBM-1 ವಿಕ್ರೋಲಿ ಶಾಫ್ಟ್ನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ BKC ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. TBM-2 ಸಾವಳಿ ಶಾಫ್ಟ್ನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ವಿಕ್ರೋಲಿ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಯಂತ್ರಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಸುರಂಗ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ
ಮುಂಬೈ–ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್ ಯೋಜನೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾದ ರೈಲು ಸಂಚಾರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆ. ಇದು ಪ್ರಯಾಣ ಸಮಯವನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣ ಸಮಯವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭತೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಟಿಬಿಎಂ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವು ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬಳಸಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಮುದ್ರದಡಿ ಟನಲ್ ನಿರ್ಮಾಣವು ದೇಶದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಲಿದೆ.